« Songsmith | Home | New Music Labs »

Hoe moet dat nou verder!

Wie verzint een mooi zakkengeldverdienmodel?

Ik las een paar dagen geleden dit artikel op Ars Technica. Nine Inch Nails deed vorig jaar goede zaken door muziek uit te brengen onder een Creative Commons licentie. Mooi om te zien dat muzikanten hun brood kunnen verdienen buiten de gangbare muziekindustriepaden. Ik heb echter mijn twijfels bij dit zakenmodel. Op Spitsnieuws (jaja, ik weet) staat vandaag nog een stukje hierover. Het is nogal arrogant om andermans beschermde werk te remixen zonder daarvoor te willen betalen...

2008 was het jaar van muziekindustriebashing, boeroepen en tegendraads doen. Ik vind dat 2009 het jaar moet worden van bezinning en gezond verstand (om daarna natuurlijk weer lekker te schoppen).

Creative Commons?

Als je je werk onder een CC licentie uitbrengt, geef je mensen het recht om je werk te kopieren en te verspreiden. Dit in tegenstelling tot de ouderwetse methode. Als je muziek uitbrengt via een platenmaatschappij, wordt dit meestal geregistreerd bij BUMA/STEMRA. Die zorgen ervoor dat mensen/bedrijven betalen voor het gebruik van jouw muziek (radio, tv, achtergrondmuziek bij de kapper) en betalen je daarvoor.  Geregistreerde muziek mag niet zomaar gekopieerd en verspreid worden. En dat is met de komst van het internet onmogelijk geworden. Maar ja, als je alles dichttimmerd en alles verbied, mis je een deel van je publiek.

Je zou voor CC kunnen kiezen omdat je juist wel wil dat zoveel mogelijk mensen je muziek horen. Die mensen komen dan misschien naar je optredens en willen dan zelfs misschien wel je muziek kopen. Als je je muziek via de ouderwetse manier uitbrengt, dan houd je dat alleen maar tegen. Terwijl je eigenlijk je muziek huis aan huis zou moeten verspreiden in de hoop dat een klein percentage geïnteresseerden bereid is geld in je gitaarkoffer te gooien. Want dat is het eigenlijk.
Je geeft consumenten het recht om je muziek verder te verspreiden mits jouw naam genoemd wordt. Maar in een ander deel van je licentie kun je je werk wel voldoende beschermen door bijvoorbeeld aan te geven dat je werk alleen voor non-commerciele doeleinden gebruikt mag worden. Als Vodafone dan zo nodig je liedje wil gebruiken in hun reclame dan moeten ze daar alsnog voor dokken.
Het grootste voordeel is dat je zelf de rechten van je muziek in handen houd. Het grootste nadeel is dat het lastig is om cd's te verkopen met een licentie waarin je aangeeft dat die gewoon gekopieerd mag worden. En hier zie ik problemen voor de toekomst...

Boterhammen met pindakaas verdienen

Als je je best doet om je muziek verspreid te krijgen en dat haalt bijvoorbeeld de radio, dan verdien je daar met je CC licentie niks aan maar het levert wel weer reclame op en helpt dus in je veldtocht naar wereldheerschappij. Maar financieel levert het niks op, tenzij je er optredens aan overhoud maar die - leert de eigen ervaring, leveren ook weinig op - Maar goed, hoe meer je gezien en gehoord wordt, hoe groter de kans dat je muziek geld kan gaan opleveren. Maar ja, van kansen kun je niet eten.
Er zijn bands die het presteren een trouwe schare fans aan zich te binden. Die kleine groep zorgt (hoop je) voor de broodnodige inkomsten. Ook het opbouwen van die groep fans kost veel energie en ondertussen heb je nog steeds niks verdient. Toch blijken bepaalde artiesten daar zakelijke mogelijkheden in te zien. Marillion bijvoorbeeld, die haar fans hun platen laat voorfinancieren of Van Katoen, die het de afgelopen jaren voor elkaar heeft gekregen om heel veel te spelen voor heel veel trouwe fans. Marketingjongens noemen deze groepen 'tribes'. Dat zal jou als artiest worst wezen, als je het goed doet, heb je geen marketingmensen nodig.

Zoals je hierboven kunt lezen, is het een heidens karwei om met je bandje succesvol te worden. Je bent hier je eigen platenmaatschappij. Je bent ondernemer. Als je als band de kans krijgt om te tekenen bij een grote platenbaas, scheelt dat heel veel werk. Je kunt je dan veel meer met je muziek bemoeien denk ik. Maar je bent vaak wel een groot deel van je vrijheid kwijt. Want wie wordt eigenaar van jouw liedjes? Van wie is de mastertape van je opgenomen cd? Wat verdien jezelf nog aan je merchandise? Enzovoort.

Blijkbaar is Trent Reznor zo iemand die zich zo stoorde aan de bemoeienis van zijn platenmaatschappij dat hij besloot om het zelf te gaan doen. Nu zijn we weer bij wat ik eigenlijk wil zeggen :) NIN heeft een boel geld verdiend door de dingen in eigen beheer te houden en zo alle winst in eigen zak te houden. Prachtig! Maar... diezelfde band heeft wel jarenlang een platenmaatschappij gehad die hun succes mede mogelijk maakte. Hun zakenmodel was een gok maar toch niet zo'n grote als iedereen het doet lijken. Het is zo'n grote band, die verkopen toch wel platen. Ik denk dat het succes vooral te danken is aan meeloopgedrag. Als Jantje een X bedrag betaald dan kan Pietje niet achterblijven. En goodwill natuurlijk. Mensen vinden het wel cool als een band een grote bek heeft en aanbied om hun plaat gratis aan te bieden, dus gaan ze ervoor betalen. De diehard fans betalen honderden dollars voor een überdeluxe boxset. Maar doet diezelfde groep dat de volgende keer weer? Radiohead deed iets soortgelijks. Maar hoelang gaat dat goed? Bovenstaande is allemaal wat kort door de bocht natuurlijk maar ik geloof niet dat dit huidige model een blijvend winstgevend zakenmodel is. Het is nu interessant omdat het een niche is. Nieuw en spannend en dat vinden de mensen leuk. Maar het is duidelijk dat het bestaande ouderwetse model ook geen stand gaat houden.

Hoe moet dat nou verder?

Hoe meer ik schrijf, hoe meer vragen ik heb. Zelf heb ik veel meer affiniteit met kleine bands die alles lekker zelf doen dan met grote acts. Maar ook ik breng muziek uit onder CC licenties. Voor bandjes waar ik mee te maken heb, is veel geld verdienen ondergeschikt aan de creativiteit. Dat betekent wel dat elke release geld kost en op den duur ga je je dan toch afvragen hoe je dat kunt voorkomen zonder meteen een pot subsidie leeg te trekken. Dus hierbij stel ik de vraag:

Hoe kun je geld verdienen aan CC-gelicenseerd werk in een onvoorspelbare markt en hoe houd je dat model winstgevend?

Degene die daar een mooie oplossing voor verzint is het heertje. Voorlopig moeten we het doen in een (overigens zeer interessante) snel veranderende wereld waar niemand weet wat 'ie moet doen. Van één ding ben ik overtuigd: consumenten en artiesten moeten vooral hun bek opentrekken want de industrie doet haar uiterste best om de touwtjes in handen te houden. Dat is uiteindelijk in het nadeel van de consument. Bestaande modellen moeten eerst kapot om er voor iedereen goede en gezonde nieuwe dingen op los te laten. Het is een revolutionaire tijd waar we in leven en dat is mooi!

twee reacties

Naam

E-mail

URL

Reactie Emoticons

(Registreer/Login)

Persoonlijke info onthouden?
Ja, onthoud mij met een cookie.

Kattebel
Ja, stuur mij e-mail als iemand anders reageert.

Verberg e-mail
Ja, verberg mijn e-mailadres.

Kleine lettertjes: Alle HTML-tags behalve <b> en <i> zullen uit je reactie worden verwijderd. Je maakt links door gewoon een URL of e-mailadres in te typen.

« Songsmith | Home | New Music Labs »